alt

Αλάτι,

·      Το Τοσο Συκοφαντημένο...

·      Το Τόσο Δυσφημισμένο..

·      Το Τόσο Αναξιόπιστο..

·      Το Τόσο Ταλαιπωρημένο Με Προσμίξεις..

·      Αυτό το τόσο πολύτιμο...

alt

 

Ναι γι αυτό μιλάμε.. το μαγειρικό άλας ή χλωριούχο νάτριο.

Το αλάτι το τόσο διαδομένο στη φύση...γιατί είναι τόσο πολύτιμο γι αυτήν..

 Βρίσκεται διαλυμένο στο νερό της θάλασσας και στο νερό ορισμένων λιμνών.

Ακόμα το βρίσκουμε σε στερεή κατάσταση μέσα στη γη.

Η θάλασσα περιέχει αλάτι σε ποσοστό 2,7 - 3,8%.

Σε περιοχές, όπου το κλίμα είναι θερμό, το ποσοστό αυτό αυξάνεται ενώ μειώνεται σε θάλασσες, όπου εκβάλλουν πολλοί ποταμοί.

Το αλάτι είναι ένα απαραίτητο συστατικό κάθε ζωντανού οργανισμού και παίζει σπουδαίο ρόλο στα βιολογικά φαινόμενα.

Το αλάτι είναι απαραίτητο για τον άνθρωπο. Γι' αυτό ήταν γνωστό και χρησιμοποιούταν από την αρχαία εποχή.

Σε μερικές παραθαλάσσιες περιοχές, το χρησιμοποιούσαν σαν νόμισμα.

Έτσι, οι κάτοικοι της Θράκης... πουλούσαν δούλους σε αντάλλαγμα με αλάτι.

Σε μερικές χώρες της Ασίας, οι κάτοικοι έκαναν τις αγορές και τις πωλήσεις...              

με κομμάτια αλατιού.

Άλλοι λαοί είχαν έλθει σε πόλεμο μεταξύ τους για να κατακτήσουν εδάφη με αλατούχες πηγές.

Στην αρχή οι άνθρωποι έπαιρναν το αλάτι από τη θάλασσα με την εξάτμιση του νερού.

Στη Γαλλία και στη Γερμανία βρέθηκαν ύστερα από ανασκαφές, αρχαίες συσκευές με τις οποίες απομόνωναν το αλάτι.

Επίσης ήταν γνωστό το ορυκτό αλάτι (στερεό).

Σπουδαία ορυχεία υπήρχαν στη Λιβύη, στην Αραβία, στην Ισπανία και στη Βοημία.

Το αλάτι κατέχει σημαντική θέση στη ζωή των λαών, στις συνήθειες, στη θρησκεία και στις παραδόσεις τους.

Κατά τους αρχαίουςΈλληνες συμβολίζει..

 τη φιλία και την αλληλεγγύη.

Με αυτό επισφράγιζαν τις συμφωνίες τους.

Επίσης το χρησιμοποιούσαν στις θυσίες και στις προσφορές τους προς τους θεούς.

Έτσι, είχαν τη συνήθεια να σκορπίζουν αλάτι σε αγρούς που αφιέρωναν στους θεούς τους. Το αλάτι αναφέρεται σε πολλές ελληνικές παροιμίες:


alt

 "άλας και τράπεζαν μη παραβαίνειν" "μαζί φάγαμε ψωμί κι αλάτι

"σε ξένο φαΐ αλάτι μη ρίχνεις

 "τον έκανα ...τ' αλατιού"

Επίσης ο Μωσαϊκός Νόμος θεωρεί το αλάτι σαν σύμβολο και σαν απαραίτητο στοιχείο της προσφοράς προς το Θεό.

Στην Καινή Διαθήκη αναφέρεται: "υμείς εστέ το άλας της γης".

alt


Και άλλοι λαοί, όπως οι Ασσύριοι, οι Πέρσες, χρησιμοποιούσαν το αλάτι στις θρησκευτικές τους τελετές.

Μέχρι σήμερα έχουν διατηρηθεί αρκετές προλήψεις σχετικά με το αλάτι.

Π.χ. δε δανείζουν αλάτι οι χωρικοί, γιατί πιστεύουν ότι "ψοφάνε τα ζωντανά".

Επίσης αποφεύγουν να χύσουν αλάτι από την αλατιέρα.

Στη Γερμανία θεωρείται ευλογία η ανακάλυψη αλατούχου πηγής.

Το αλάτι είναι σώμα στερεό, κρυσταλλικό, με ειδικό βάρος 2.165.

Έχει σημείο τήξης τους 801° C και σημείο ζέσης 1413° C.

Διαλύεται στο ψυχρό και στο θερμό νερό. Όταν θερμανθούν οι κρύσταλλοί του ακούγεται ένας χαρακτηριστικός θόρυβος σαν τρίξιμο.

Αυτό οφείλεται στο νερό που συγκρατούσαν οι κρύσταλλοι, που με τη θέρμανση εξατμίζεται.

Όταν Είναι Καθαρό, Το Αλάτι Έχει Αλμυρή Γεύση Και Δε Συγκρατεί Υγρασία (Δεν Είναι Υγροσκοπικό).

Στο εμπόριο το αλάτι κυκλοφορεί με ξένες προσμείξεις τα συσωματικά, που το βοηθούν να ρέει απο την αλατιέρα.... οπότε έχει γεύση λίγο πικρή και είναι αρκετά υγροσκοπικό.

Το αλάτι έχει τη σπουδαία ιδιότητα να εμποδίζει την ανάπτυξη μικροοργανισμών.


alt

Γι' αυτό χρησιμοποιείται για τη συντήρηση των τροφίμων.

Το αλάτι που προέρχεται από τη θάλασσα θεωρείται ωφελιμότερο από το ορυκτό και χρησιμοποιείται στην καθημερινή διατροφή του ανθρώπου.

 Είναι απαραίτητη μια μικρή ποσότητα από αυτό να παίρνεται καθημερινά στις τροφές. Υπάρχουν βέβαια περιπτώσεις που απαγορεύεται εντελώς, όπως στην υπέρταση, σε παθήσεις νεφρών ή σε άλλες ασθένειες.

 Η κατάχρησή του στη διατροφή είναι δυνατό να προκαλέσει νοσηρότητα.

Όταν βρίσκεται μέσα στον οργανισμό

·      διευκολύνει την πέψη,

·      ανοίγει την όρεξη,

·      συντελεί στην έκκριση των γαστρικών υγρών,

·       εμποδίζει τις ζυμώσεις και τις σήψεις στο στομάχι και στα έντερα,

·      αποτρέπει τη δυσκοιλιότητα και

·      βοηθάει στην αποδόμηση των τροφών που περιέχουν λεύκωμα.

Ακόμη είναι ωφέλιμο σε ορισμένες παθολογικές καταστάσεις, γιατί εμποδίζει την αιμόπτυση, δρα σαν καθαρτικό κλπ.

Το αλάτι συντελεί στον πολλαπλασιασμό των ερυθρών αιμοσφαιρίων και τα βοηθάει, ώστε να παίρνουν ευκολότερα το οξυγόνο.

Έτσι το αίμα αποκτάει λαμπρότερο χρώμα. Από υπερβολική χρήση του, ο άνθρωπος είναι δυνατό να πάθει έλκοςδυσπεψία ή να καταστρέψει τα νεφρά του.

Για όλα αυτά επιβάλλεται προσοχή στον καθορισμό της απαιτούμενης ποσότητας καθημερινά. Η ποσότητα αυτή ποικίλλει ανάλογα με τον οργανισμό, την ηλικία και τη γενικότερη διατροφή.

Το ορυκτό αλάτι εξάγεται και παραλαμβάνεται με εξόρυξη ή με διάλυση.

Το αλάτι του θαλασσινού νερού παραλαμβάνεται ως εξής:

Το νερό συγκεντρώνεται σε λάκκους, που λέγονται αλυκές. Εκεί, με τη βοήθεια της ηλιακής θερμότητας και των ανέμων εξατμίζεται.

alt

Στις βόρειες χώρες, όπου δεν χρησιμοποιείται η ηλιακή θερμότητα, η εργασία γίνεται ως εξής:

Το νερό πήζει σε χαμηλή θερμοκρασία, οπότε αποχωρίζεται καθαρός πάγος και μένει διάλυμα εμπλουτισμένο σε αλάτι.

Το διάλυμα αυτό κατόπιν εξατμίζεται.

Συνήθως το αλάτι, που εξάγεται, περιέχει ξένες ουσίες, όπως άργιλο, άλατα του μαγνησίου και του ασβεστίου κ.ά.

Μόνο το ορυκτό, που το παίρνομε με εξόρυξη, είναι δυνατό να χρησιμοποιηθεί αμέσως χωρίς άλλες κατεργασίες.

Το ακάθαρτο ορυκτό αλάτι είδαμε ότι παραλαμβάνεται σε διάλυμα.

Στο διάλυμα αυτό προσθέτουν διάφορες χημικές ουσίες, με τις οποίες αντιδρούν πολλές ξένες προσμείξεις και πέφτουν σαν ιζήματα. Κατόπιν γίνεται κλασματική κρυστάλλωση. Το θαλασσινό αλάτι, μετά την παραλαβή του στις αλυκές, καθαρίζεται με διαλύματα αλάτων και ύστερα με αλκαλικά διαλύματα. Έτσι απαλλάσσεται από τις ξένες ουσίες. Έπειτα το αλάτι ξεραίνεται, γίνεται σκόνη και πουλιέται στην αγορά σαν μαγειρικό αλάτι.

Το αλάτι είναι απαραίτητο στην καθημερινή διατροφή του ανθρώπου.

Όταν προσθέτεται στις τροφές, ανοίγει την όρεξη και τις νοστιμεύει.

alt

Επίσης είναι ένα μέσο για να συντηρηθούν τα τρόφιμα. 

Δηλαδή διάφορα προϊόντα, όπως τα ψάρια, το κρέας παστώνονται με αλάτι για να διατηρηθούν σε καλή κατάσταση και για πολύ χρονικό διάστημα Η εργασία αυτή λέγεται αλιπάστωση και τα προϊόντα αλίπαστα Τα προϊόντα αυτά προφυλάσσονται έτσι από τη σήψη. Βέβαια με την αλιπάστωση χάνουν, ένα μέρος από τη θρεπτική τους αξία, γιατί καταστρέφονται ορισμένες βιταμίνες του έχουν και γίνονται δύσπεπτα.

alt

Σήμερα η αλιπάστωση άρχισε να εγκαταλείπεται, γιατί υπάρχουν νεότερες μορφές διατήρησης των τροφίμων (κονσερβοποιία, ψύξη κλπ.).

Το αλάτι στο φαγητό είναι διεγερτικό και τονωτικό.

Στην κτηνιατρική χρησιμοποιείται σαν καθαρτικό, σε δόση λίγων γραμμαρίων. Σε μεγαλύτερες δόσεις έχει θανατηφόρα αποτελέσματα.

Ο άνθρωπος ξοδεύει φυσιολογικά περίπου 5 - 6 κιλά αλατιού ετησίως.

Στην ιατρική χρησιμοποιείται διάλυμα αλατιού 0,9% σαν ορός..υπερ-χλωρονατριούχος..

Στη γεωργία χρησιμοποιείται για τη βελτίωση των καλλιεργειών, αλλά, όταν βρίσκεται σε ποσότητα μεγαλύτερη του κανονικού, κάνει το έδαφος ξερό και άγονο.

Στη βιομηχανία έχει πολλές εφαρμογές. Χρησιμοποιείται για την παρασκευή του

·      Ανθρακικού Νατρίου,

·      Του Μεταλλικού Νατρίου,

·      Του Καυστικού Νατρίου,

·      Του Χλωρίου,

·      Του Υδροχλωρίου,

·      Της Υδρυάλου,

·      των υποχλωριωδών αλάτων,

·      του θεϊκού νατρίου κλπ.

Επίσης για την παρασκευή ψυκτικών μειγμάτων και για το σμάλτωμα διάφορων κεραμευτικών ειδών.

Στη σαπωνοποιία, για να πάρουμε σαπούνι, προσθέτεται μαγειρικό αλάτι στο διάλυμά του και έτσι αυτό αποχωρίζεται ευκολότερα.

Στην Ελλάδα υπάρχουν περίπου 18 αλυκές.

 Οι κυριότερες είναι: της Αναβύσσου, Κίτρους, Καλλονής, Μεσολογγίου, Πολύχνιτου, Ζακύνθου, Σάμου, Ελούντας, Κω, Μήλου, Λεχαινών. Οι αλυκές αυτές από το 1918 ανήκουν στο κράτος, που παρακολουθεί τη λειτουργία τους με ειδικό προσωπικό και τις νοικιάζει σε εργολάβους.

Το αλάτι που παράγεται διαθέτεται κυρίως στη χημική βιομηχανία σαν πρώτη ύλη και στη βιομηχανία αλιπάστων.

alt 

 .